|
Zespół
Parków Krajobrazowych Ponidzia skupia najcenniejsze i
najbardziej charakterystyczne cechy przyrodnicze i
krajobrazowe Niecki Nidziańskiej. Znajduje się tu większość
chronionych na jej obszarze obiektów przyrodniczych o
wysokiej randze, liczne stanowiska roślin i zwierząt zagrożonych
i chronionych, a także interesujące zabytki architektury,
stanowiska archeologiczne, zespoły urbanistyczne i zabytki
sztuki ludowej.
|
|
Nadnidziański
Park Krajobrazowy,
obejmuje dolinę rzeki Nidy od okolic Motkowic aż po jej ujście
do Wisły w okolicy Nowego Korczyna. Nida jest osią tego
parku, płynie meandrując rozległą doliną, tworząc
liczne starorzecza, rozlewiska i oczka wodne, które stanowią
miejsce bytowania ptaków wodno-błotnych i wielu gatunków
ryb słodkowodnych. Głównym walorem parku, prócz Nidy , są
siedliska roślinności kserotermicznej obfitujące w zagrożone,
rzadkie i chronione gatunki zarówno roślin jak i zwierząt.
Osobliwością w skali kraju są także wykształcone w sposób
klasyczny formy krasu powierzchniowego i podziemnego,
rozwinięte w skałach gipsowych: studnie krasowe, mosty
skalne, ponory, wywierzyska, jaskinie, schroniska, leje
krasowe i inne. Obszar parku obfituje w cenne zabytki
architektury szczególnie w Wiślicy, Pińczowie, Nowym
Korczynie i Busku Zdroju. |
|
Szaniecki
Park Krajobrazowy przyrodniczo i krajobrazowo zbliżony
jest do Parku Nadnidziańskiego. Obejmuje swoim obszarem
liczne enklawy bardzo wartościowego krajobrazu
przyrodniczego z wieloma zbiorowiskami roślinności
stepowej, słonoroślowej i torfowiskowej rozsianych w
krajobrazie pól i łąk uprawnych. Występująca
bogata rzeźba lessowa oraz kras gipsowy czyni krajobraz
dynamicznym i ciekawym. Ziemia ta jest pełna zabytków
kultury materialnej z interesującą formą budownictwa przy
użyciu miejscowego kamienia . Podobnie jak na terenie całego
Ponidzia, przy drogach napotkać można urokliwe przydrożne
figurki i kapliczki wapienne, a nad nielicznymi strumieniami
zachowały się jeszcze pozostałości młynów wodnych z
urządzeniami piętrzącymi wodę. Z obecnością gipsów wiąże
się także występowanie siarczano - słonych źródeł,
wykorzystywanych dla celów leczniczych w uzdrowiskach w
Busku i Solcu - Zdroju.
|
|
Kozubowski
Park Krajobrazowy jest najmniejszym z parków, a
jednocześnie najbardziej zalesionym. Lasy zajmują bowiem
blisko połowę jego obszaru. Kozubowski Park utworzono na
terenach lessowych na których wykształciły się urodzajne
czarnoziemy, a wsie i osady są malowniczo wpisane w
krajobraz otaczających pól, zalesionych wzgórz i wąwozów
lessowych. Na terenie parku znajdują się ciekawe obiekty
regionalnego budownictwa wiejskiego oraz pozostałości
dworków i parków podworskich. O bogatych tradycjach
osadniczych świadczy wczesnośredniowieczne grodzisko w
Stradowie będące ośrodkiem plemiennym z przełomu VIII i
IX wieku.
|